Instytucjonalizacja dwustronnej współpracy pomiędzy Niemcami i Francją osięgnęła jedyny w swoim rodzaju poziom w historii stosunków międzynarodowych. Stanowi wyraz chęci obu krajów do stworzenia nowej formy rządów, która jest usytuowana w europejskim wielopoziomowym systemie pomiędzy narodową a europejską płaszczyzną.
W niniejszej publikacji chodzi o kluczowe pytania o obszary bezpieczeństwa i handlu centralne dla stosunków transatlantyckich. Czym powinny wyróżniać się trwałe związki polityki bezpieczeństwa i handlu między Europą i USA? Jak duże są możliwości w czasach ograniczonych zasobów finansowych? Na jak wiele gotowe są rządy europejskich krajów? Przede wszystkim Niemcy i Francja jako motor europejskiej integracji i państwa rozstrzygające w kwestii przezwyciężania kryzysu euro, nie unikną ustosunkowania się do tych pytań.
50-ta rocznica podpisania Traktatu Elizejskiego 22 stycznia 2013 stwarza odpowiednią okazję, by przyjrzeć się stosunkom niemiecko-francuskim w Europie. Skutki przełomu z 1989 roku dotyczyły nie tylko na globalnego i europejskiego poziomu. Także stosunki niemiecko-francuskie stanęły w obliczu nowych i znaczących wyzwań.
Żeby pokonać przepaść między możliwościami działania w ramach polityki bezpieczeństwa i obrony z jednej strony i ekonomicznym znaczeniem UE z drugiej, w dyskusjach ponownie pojawia się pomysł utworzenia europejskiej armii. W swoim artykule Claudia Major analizuje warunki potrzebne do stworzenia europejskiej armii. Podejmuje również kwestię tego, jak sensowna i realistyczna jest ta koncepcja dzisiaj i jakie można przedstawić scenariusze rozwoju.
Europa przechodzi kryzys tożsamości. W obliczu aktualnego zarządzania kryzysowego bledną podstawowe idee jedności europejskiej, osoby decydujące na płaszczyźnie politycznej pozwalają prowadzić się narodowym egoizmom zamiast dostarczać jasne wskazówki, co powoduje, że obywatele z coraz mniejszym zrozumieniem podchodzą do integracji europejskiej. Jednak Europa nadal jest w stanie odwrócić tendencję spadkową. Do tego niezbędne jest, by wykorzystała kryzy jako szansę na nowe zdefiniowanie się jako europejski projekt przyszłości oraz by sformułowane zostały ponownie jej priorytety. Jasne jest, że żadne państwo członkowskie UE nie jest w stanie wyjść z kryzysu podążając samotnie własną drogą.
Zarządzanie kryzysowe Unii Europejskiej znajduje się w krytycznej fazie. Aby pozostać wierną swojej tożsamości cywilno-wojskowej, UE musi sprostać zadaniu zapewnienia solidnej podstawy do funkcjonowania Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony oraz niedawno utworzonej Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Najnowsza inicjatywa państw Trójkąta Weimarskiego: Francji, Niemiec i Polski dała nowe impulsy do rozwoju kompleksowej strategii zarządzania kryzysowego.
7 lutego 2011 roku szefowie państw Trójkąta Weimarskiego- Bronisław Komorowski, Angela Merkel i Nicolas Sarkozy spotkali się w Warszawie, by rozmawiać na temat przyszłości współpracy trójstronnej, zwłaszcza w obszarze Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Ministrowie ds. europejskich tych trzech krajów obradowali blisko rok wcześniej. Wówczas rozmowy dotyczyły perspektyw wspólnej strategii gospodarczej dla Europy oraz polityki klimatycznej. Czy na tym polu Trójkąt Weimarski może odegrać istotną rolę? Jego cel z 1991 roku, czyli wprowadzenie Polski i młodych demokracji z Europy Środkowo-Wschodniej do Unii Europejskiej, został dawno osiągnięty. Jakie impulsy dla Europy może wygenerować zatem współpraca między Polską, Francją i Niemcami?
Publikacja powstała w nawiązaniu do konferencji pt. „Bolonia 2020. Ku przyszłości Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego“, która odbyła się w kwietniu 2010 roku w Pałacu Genshagen. Konferencja zorganizowana została przez Fundację Genshagen oraz Centrum Bolońskie Konferencji Rektorów Szkół Wyższych z udziałem Konferencji Rektorów z Polski i Francji.
Niniejsza publikacja powstała w powiązaniu z konferencją „Grupa robocza Trójkąta Weimarskiego - europejskie rozmowy eksperckie”, którą zorganizowała Fundacja Genshagen wspólnie z Fundacją im. Friedricha Eberta oraz polsko-niemieckim magazynem DIALOG. Dziedzina energii i zrównoważonego rozwoju daje wiele możliwości na ożywienie kooperacji w ramach Trójkąta Weimarskiego, zwłaszcza w kontekście najnowszych deklaracji liderów politycznych z Niemiec, Francji i Polski o woli zacieśniania trójstronnej współpracy.
Niniejsza publikacja jest owocem konferencji: „UE-NATO-Rosja: dawni konkurenci na drodze do globalnego partnerstwa w zakresie polityki bezpieczeństwa". Konferencja została zorganizowana jesienią 2010 roku w Warszawie przez Fundację Genshagen oraz Fundację im. Friedricha Eberta we współpracy z Demos Europa w ramach projektu „Sieć współpracy Trójkąta Weimarskiego - europejskie rozmowy eksperckie“.
Zarówno w Niemczech, jak i we Francji coraz wyraźniej mówi się o potrzebie nowego początku w stosunkach dwustronnych. Stosunki niemiecko-francuskie nadal charakteryzuje infrastruktura wywodząca się z czasów pojednania między tymi krajami, co jest anachronizmem w dobie globalizacji gospodarki światowej i towarzyszącej jej „fragmentacji” na płaszczyźnie społecznej i regionalnej.
Pierwszy numer publikacji z serii Genshagener Papiere ukazał się bezpośrednio przed niemiecko-francuskim posiedzeniem Rady Ministrów, które było pierwszym posiedzeniem od momentu wejścia w życie Traktatu Lizbońskiego i prezentuje rekomendacje polityczne dla odnowy stosunków niemiecko-francuskich w Europie autorstwa ekspertów z obydwu krajów.
